,

Το νέο βίντεο κλιπ της Beyoncé και του Jay-Z για το APES**T είναι ένα ακούσιο tribute στη βλαχιά τους

Ένα Λούβρο δεν αρκεί για να ξεπλύνει την τρασίλα

To νέο κλιπ της Beyoncé και του Jay-Z για το τραγούδι APES**T

Ο τουρισμός, όχι τόσο ως έννοια, αλλά κυρίως ως πρακτική εφαρμογή, έχει κάποια μελανά σημεία που λίγο-πολύ όλοι κάποτε κοροϊδέψαμε, χαριτολογώντας. Οι άνθρωποι που επισκέπτονται μια πόλη για πρώτη φορά και σπεύδουν να φωτογραφηθούν στα πιο κλισέ τοπόσημά της και, φυσικά, να μας κοινοποιήσουν περήφανοι το κατόρθωμά τους, δεν κάνουν κάτι κακό. Ίσα ίσα, από μόνο του το γεγονός πως διευρύνουν τα όρια των παραστάσεών τους είναι ευοίωνο. Η υποψία, ωστόσο, πως μέσα σ’ έναν απέραντο ωκεανό ολόιδιων εμπειριών, εκείνοι νομίζουν πως η δική τους έχει κάτι ιδιαίτερο κι αξιομνημόνευτο, είναι ελαφρώς κωμική. Η επιδερμικότητα δε της εμπειρίας τους, η έμφαση δηλαδή που δίνουν στο να φανεί πως όντως τη ζουν, αντί να εμβαθύνουν σ’ αυτήν πέραν όσων ορίζει η μπροσούρα τους, δημιουργεί αμφιβολίες για την πρόθεση και την ποιότητα της εμπειρίας. Αυτόν τον συνειρμό έκανα, βλέποντας το νέο video clip της Beyoncé και του Jay-Z για το τραγούδι APES**T, που γυρίστηκε στο Λούβρο.

Δεν θα πω ψέματα, έβρισκα το ζεύγος κουραστικό και πέρα για πέρα βλακώδες και πριν το νέο του πόνημα. Η ψευδαίσθηση μεγαλείου και η απληστία, σε συνδυασμό με τη μουσική του συρμού και την ασίγαστη μανία για προσοχή, δεν μου φάνηκαν ποτέ ιδιαίτερα καλλιτεχνικά. Περισσότερο, σαν απόπειρες εκτόνωσης κάποιας προγενέστερης μειονεξίας. Η εκδίκηση του γκέτο, ως φάλτσα σύνθεση δύο ζάμπλουτων και πανίσχυρων ανθρώπων που πέτυχαν (και συγχαρητήρια) αλλά μοιάζουν να μην το πιστεύουν ούτε οι ίδιοι. Ή να το πιστεύουν υπερβολικά.

Αν προσθέσουμε στα παραπάνω και το ψευδεπίγραφο μάρκετινγκ χειραφέτησης της Beyoncé, μιας γυναίκας που θυμήθηκε τη φυλετική κληρονομιά της λίγα χρόνια αφότου διαφήμιζε κρέμες με ξασπρισμένο δέρμα, και που υποδύεται το πρότυπο της φεμινίστριας ενώ παράλληλα τραγουδάει για το “κέρατό” της, κράζει τη γκόμενα του άντρα της και κάνει τουρ χρησιμοποιώντας το όνομά του (!), μπορώ να πω ότι βλέπω πια τη Beyoncé και τον Jay-Z ως κυνικά μνημεία της εποχής: εφετζίδικα ποζέρια.

Το νέο βίντεο κλιπ τους που γυρίστηκε στο Λούβρο, είναι η μέχρι στιγμής πιο ακριβής απεικόνιση της ουσίας τους (για όποιον έχει τη διάθεση να την αντικρίσει χωρίς συμπάθειες κι εμπάθειες). Μια εικαστικά αρτιότατη επίδειξη ματαιοδοξίας και γκροτέσκου μαξιμαλισμού. Ένα στομφώδες “νια νια νιανια νια” προς τους κοινούς θνητούς που δεν μπορούν να μετατρέψουν ένα απ’ τα διασημότερα μέρη του κόσμου σε καμαρίνι τους. Θυμίζει τον κακόμοιρο τον Michael Jackson που αγόραζε πανάκριβα, θεόρατα πράγματα, άσχετα μεταξύ τους, και τα τοποθετούσε στο σαλόνι του επειδή του άρεσε να περιστοιχίζεται από σημαντικά αντικείμενα.

Δύο δισεκατομμυριούχοι περιφέρονται, φορώντας τα καλά τους, ανάμεσα σε αρχαιότητες και έργα τέχνης για τα οποία πιθανότατα δεν έχουν ιδέα, και ποζάρουν ψαρωτικά, χορεύουν, μας κοιτούν με αυτοκρατορική αλαζονεία. Δεν αισθάνονται δέος, δεν έχουν εκείνη τη χαρακτηριστική ζάλη που νιώθουν οι άλλοι απέναντι στο άφταστο μεγαλείο. Όχι βέβαια. H Mona Lisa, η Νίκη της Σαμοθράκης και η Αφροδίτη της Μήλου είναι τα props τους, κι αυτοί είναι οι stars! Ακριβώς όπως οι “επαγγελματίες” τουρίστες, έτσι και το ζεύγος στέκεται μπροστά από σημαντικότερα από το ίδιο, εκθέματα, και ναρκισσεύεται. Οι μεν τουρίστες για να τους δει το χωριό και να σκάσει, το δε ζεύγος για να εκπληρώσει ακόμα μια υπόσχεση μεγαλομανίας. Το κατέκτησε και το Λούβρο, επόμενος προορισμός το διάστημα! Το κιτς ως επεκτατική στάση ζωής.

Ασφαλώς, ο κόσμος έχει πολύ σημαντικότερα προβλήματα από τη Beyoncé και τον Jay-Z, και δεν είμαι καν σίγουρος αν το ζεύγος είναι ένα από τα προβλήματα αυτά. Ίσα ίσα, πρέπει κάποιος να είναι πολύ προκατειλημμένος για να μην αναγνωρίσει τη συμβολή και των δυο τους στην προβολή και την αποδοχή της μαύρης κουλτούρας, και στην ενδυνάμωση μιας μειονότητας που τα μέλη της δέχονται ακόμη πυροβολισμούς στον δρόμο επειδή μοιάζουν “ύποπτα”. Από τον ακτιβισμό μετά μουσικής, όμως, μέχρι την στυλιζαρισμένη ομφαλοσκόπηση κι αυτολατρία μεσολαβούν πολλά χιλιόμετρα, που δεν χρειάζεται να διανύει το ζεύγος με κάθε ευκαιρία. Κάτι μου λέει πάντως πως δεν θα το κάνει για πολύ ακόμη. Η ζωή έχει τον τρόπο της να προσγειώνει ακόμη κι εκείνους που νιώθουν αθάνατοι.

Άρης Αλεξανδρής