,

House of Cards: Το τέλος ήρθε και ήταν φτωχό

Τελικά ο Frank Underwood δεν έφυγε ποτέ. Απλώς άλλαξε μορφή.

House of Cards, το μεγάλο φινάλε

Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο του Kevin Spacey και -εν μέσω της θορυβώδους εκστρατείας αφανισμού του από προσώπου γης-, πληροφορηθήκαμε την απομάκρυνσή του από το House of Cards και το Netflix, οι περισσότεροι σκεφτήκαμε ένα πράγμα: πώς θα συνεχιστεί η σειρά χωρίς αυτόν;

Η ανησυχία ήταν εύλογη. Το House of Cards είναι ένα προϊόν αξιόλογο μεν από μόνο του, αλλά χτισμένο πάνω στον Spacey. Το ύφος, η φωνή του, η περσόνα ως όλον ήταν ο ακρογωνιαίος λίθος του ρόλου του, κι από ένα σημείο και έπειτα ρόλος και πρωταγωνιστής ενώθηκαν αξεδιάλυτα. Το show ήταν αυτός. Όλοι το βλέπαμε για το μπλαζέ ύφος που έριχνε στην κάμερα, τη θανατηφόρα ατάκα του (που ήταν θανατηφόρα επειδή την εκστόμιζε αυτός) και τη φανταστικά καλοδουλεμένη υποκριτική του. Κάθε «go fuck yourself» που άρθρωνε με φλεγματική εξαλλοσύνη ήταν και μία σπουδή στην ακαταμάχητη μέθοδό του. Φαινομενικά, δεν υπήρχε λόγος να συνεχιστεί η σειρά. Ωστόσο, κάπως έπρεπε κι αυτή να κλείσει.

Έτσι φτάσαμε στον έκτο και τελευταίο κύκλο που έγινε διαθέσιμος μόλις την προηγούμενη βδομάδα. Τα σημάδια της φθοράς ήταν πασίδηλα εξαρχής. Το budget εμφανώς πετσοκομμένο -το διακρίνει κανείς από τα φτωχικά γυρίσματα απ’ όπου μερικές φορές έλειπαν μέχρι και οι κομπάρσοι. Το σενάριο κάπως πρόχειρο, γραμμένο εκτάκτως στο πόδι. Για πότε στήνονται οι πλεκτάνες, για πότε ξεστήνονται, το γράψιμο φωνάζει από χιλιόμετρα ότι αντικατέστησε ένα προγενέστερο που ακυρώθηκε τελευταία στιγμή. 

Ουσιαστικά, ο έκτος κύκλος προκύπτει σαν αμάλγαμα σκέψεων και ιδεών ενός άγουρου brainstorming. Δεν διαρθρώνεται δηλαδή μια ιστορία με προσεγμένη δομή και αυτοτέλεια, απλώς ενώνονται άκομψα δυο-τρεις βαρετοί villains με μερικά ίχνη προηγούμενων κύκλων και με το φάντασμα του Frank (ο οποίος πέθανε με τον πλέον άδοξο τρόπο), και “αιωρούνται” γύρω από μια αλλόφρονα Claire που παίρνει όλο το show στην πλάτη της.

Το πιο αξιοσημείωτο, όμως, είναι το γεγονός της μετάλλαξης της Claire. Γιατί η Claire στον έκτο κύκλο δεν είναι πια η Claire. Είναι ο Frank. Και συγκεκριμένα, ο Frank του Kevin Spacey. Αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητικό. Ίσα ίσα αποτελεί ενδιαφέρουσα προσέγγιση αυτή η διαδοχή του κακού που τόσο εύγλωττα περιγράφει τα αιώνια και απαράλλακτα βήματα προς τη διαφθορά και την ηθική σήψη. Όμως είναι άλλο πράγμα να είσαι ο Frank σε έναν λεπτοδουλεμένο ιστό περίπλοκης αφήγησης και άλλο η (πετυχημένη) απομίμησή του σε ένα γκροτέσκο θέατρο του παραλόγου.

Και τώρα πλησιάζουμε στο κυρίαρχο πρόβλημα αυτού του κύκλου. Η Claire έχει πια γίνει ο νέος Frank, έχοντας υιοθετήσει πλήρως το ήθος, τη φιλοσοφία και τη μανιέρα του. Η αλλαγή τής ταιριάζει, σεναριακά έχει νόημα και -ας είμαστε ειλικρινείς- προς τα κει θα πήγαινε το πράγμα ακόμη κι αν δεν συνέβαιναν όσα συνέβησαν με τον Kevin Spacey. Παρ’ όλα αυτά, η Claire είναι παντελώς μόνη της σε όλο αυτό. Η ιστορία μοιάζει πια να έχει χάσει τον μπούσουλα, πετάει από ακρότητα σε ακρότητα και τραβιέται από τα μαλλιά για να οδηγήσει κάπου, αλλά τελικά οδηγεί σε κάτι μέτριο. Έχει καεί, χρειάζεται περισσότερο “ψωμί” και σταθερές που δεν της βρίσκονται, ενώ ο παράγοντας του σοκ έχει εξαντλήσει τα αποθέματά του στις εξωφρενικότητες των περασμένων κύκλων. Το House of Cards φαντάζει τώρα σαν παρωδία του εαυτού του.

Ο απόλυτος ρεαλισμός δεν είναι το ζητούμενο από μία σειρά σαν το House of Cards ή από μία οποιαδήποτε σειρά εδώ που τα λέμε. Ωστόσο, ακόμη και για το Game of Thrones, η ευθυγράμμιση της ιστορίας με μια κάποια λογική, με ένα σύστημα αρχών, είναι αναγκαία προκειμένου το θέαμα να έχει ουσία και να μην είναι απλώς ένα φτερό στον άνεμο χωρίς συνέπεια (βλ. το πραγματικά κακό μα δημοφιλές ως crowd pleasing, La Casa de Papel). Αυτό το στοίχημα χάνει ο τελευταίος κύκλος του House of Cards που αντί να χτίσει, ξεχτίζει ό,τι χτίστηκε στους προηγούμενους, προκειμένου να διεκπεραιωθεί βολικά

Η διπλωματική πονηριά του Frank υποβιβάστηκε σε κραυγαλέο αυταρχισμό της Claire, οι εχθροί που σε επιβουλεύονται υπογείως και με στρατηγική μετατράπηκαν σε κλισέ καρικατούρες σαν τους Shepherds, το πολιτικό/νομικό σύστημα που κάποτε χειραγωγούσε τεχνηέντως ο Frank τώρα είναι μια πίστα που την περπατάνε με άνεση όλοι αρκεί αυτό να εξυπηρετεί το σενάριο. Η οκνηρία ήταν εκεί και φάνηκε, παρά τα (ειρωνικά, είναι η αλήθεια) Me Too πυροτεχνήματα.

Το τέλος ήταν ωραίο. Δεν ήταν το ιδανικό, αλλά δεδομένων των συνθηκών ήταν το καλύτερο που θα μπορούσε να είναι. Το σενάριο είχε ξεφύγει, άλλωστε, τόσο που δεν επιδεχόταν κλείσιμο όλων των μετώπων. Έτσι η εξήγηση της δολοφονίας του Frank και ο θάνατος του Doug από το χέρι της Claire, που σφράγισε την οριστική νίκη της προς ό,τι την απειλούσε, εξυπηρέτησαν τον σκοπό τους κι έβαλαν μια τελεία αποδεκτή. Αλλά δεν με έπεισαν. Γιατί παραήταν στρωτά και εύκολα, τη στιγμή που το House of Cards του Kevin Spacey μας είχε προετοιμάσει για ένα τέλος λιγότερο υπολογισμένο και περισσότερο φιλοσοφικό.

Άρης Αλεξανδρής