,

Το Dead to Me είναι μάλλον η πιο αστεία και μοντέρνα σειρά για την απώλεια

Θαυμαστά τα έργα του τεράστιου δραματικού ταλέντου της Christina Applegate

Dead to Me: Η καλύτερη σειρά που μιλάει για την απώλεια

Ο δυτικός πολιτισμός μάς διδάσκει τη μεγαθυμία. Η σύγχρονη ζωή είναι μία άσκηση για το πώς να ξεπερνάμε, πώς να προχωράμε, πώς να μην κρατάμε κακίες, πώς να απαρνιόμαστε -με λίγα λόγια- την παντοδύναμη σαγήνη της μικρότητας και του εγωισμού προκειμένου να αγγίξουμε την επιθυμητή κατάσταση της ηθικής ανωτερότητας, όπως αυτή ορίζεται από το κοινώς αποδεκτό ως αγαθό. Ένα υπόρρητο “δεν πειράζει” διατρέχει πλέον την ύπαρξή μας, που σε κάθε ήττα ή απώλεια πυροδοτεί μία αναγκαστική διαδικασία ανασυγκρότησης. Ό,τι κι αν σου συνέβη οφείλεις να το χωνέψεις, και πρέπει μάλιστα να το κάνεις ειρηνικά. Το Dead to Me αμφισβητεί με ξεκαρδιστικό τρόπο αυτή τη μοντέρνα μανιέρα επιβίωσης και, εδώ που τα λέμε, καιρός ήταν κάποιος να το κάνει.

Η Jen (Christina Applegate) είναι μία νευρωτική, πλούσια επαγγελματίας του real estate που έχασε τον άντρα της πρόσφατα και προσπαθεί να διαχειριστεί την απώλεια και τα νέα δεδομένα που αυτή έφερε στην οικογένειά της, μέσα σε μία κατάσταση ακραίου εκνευρισμού και συγκεκαλυμμένων δυσλειτουργιών. Η Judy (Linda Cardellini) είναι μία αινιγματική, αλαφροΐσκιωτη προσωπικότητα που κουβαλώντας σιωπηλά τα δικά της τραύματα, διασταυρώνεται τυχαία (;) με τη Jen. Οι δυο τους αναπτύσσουν μία αλλόκοτη σχέση οικειότητας, σταδιακά γίνονται κολλητές φίλες και τα προβλήματα της μίας γίνονται προβλήματα της άλλης στη βάση μίας αστείας και συγκινητικής συμμαχίας που τα βάζει με όλο τον κόσμο. Φυσικά, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, γιατί όπως πάντα ένας ικανός αριθμός μυστικών, συγκυριών κι εξελίξεων απειλεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα.

Αυτό που κάνει το Dead to Me εθιστικό, πέρα από τη μικρή διάρκεια των επεισοδίων και τη σφιχτή, χωρίς κοιλιές, δομή τους, είναι η αφτιασίδωτη ειλικρίνειά του, που παρουσιάζει την ανθρώπινη ηθική ρεαλιστικά, δηλαδή ψυχωμένη, ελαττωματική, παθιασμένη, αστεία και χυδαία μαζί, χωρίς ενοχικούς ιδεαλισμούς. Το φίλτρο που μας χωρίζει από την πραγματικότητα της υστερικής Jen και της γλυκιάς ψευτρούλας Judy δεν είναι αυτό της ωραιοποίησης, λοιπόν, αλλά του αφοπλιστικού χιούμορ που λειτουργεί ξεγυμνωτικά. Ο νεκρός άντρας δεν είναι μία εξιδανικευμένη φιγούρα, αλλά ένας εν δυνάμει μαλάκας. Η Jen δεν είναι μία πληγωμένη χήρα αμέμπτου πένθους, αλλά ένας άνθρωπος που έσφαλε και συνεχίζει να σφάλλει, ενώ βιώνει την απώλεια με άχαρο, επώδυνο κι αντιφατικό τρόπο, σαν άνθρωπος δηλαδή και όχι σαν εγχειρίδιο ψυχολογίας. Η Judy συνδυάζει την ειλικρίνεια του συναισθήματος με την ανειλικρίνεια της συμπεριφοράς, το θάρρος με τη δειλία, την ιδιοτέλεια με τον πιο αυτοθυσιαστικό αλτρουισμό. Οι χαρακτήρες δεν σου κουνάνε το δάχτυλο επιδεικτικά, ούτε σε παροτρύνουν εμμέσως να γίνεις κάτι ή να είσαι κάπως. Ίσα ίσα, επιδεικνύουν την προβληματικότητά τους απροκάλυπτα και χωρίς ατζέντα, πράγμα που είναι από μόνο του μια αξιοσημείωτη θεματική, σε μια εποχή που πασχίζει να διαμορφώσει συνειδήσεις με το ζόρι.

Αν ο βασικός άξονας του Dead to Me είναι το αρχέγονο θέμα της απώλειας, η ιστορία που ξετυλίγεται γύρω από αυτόν μοιάζει σαν φρένο στην κρατούσα κουλτούρα του πενθούντος-ρομπότ. Η διαχείριση της απώλειας είναι εν πολλοίς χαρτογραφημένη διαδικασία, με γνωστά στάδια και αναμενόμενες ψυχολογικές εκδηλώσεις, αλλά η αλήθεια είναι πως οι άνθρωποι παραμένουν μοναδικοί και υπερβαίνουν συνεχώς την επιστημονική τυπολογία. Η στατιστική μάς περιγράφει με ακρίβεια, αλλά πώς να το κάνουμε, δεν είμαστε απλώς μια ακολουθία αριθμών.

Η αδιανόητα ταλαντούχα Christina Applegate καταφέρνει με τον διαρκή και κωμικό εκνευρισμό της (ο οποίος μοιάζει να μην είναι καν του ρόλου, αλλά όλος ιδιοσυγκρασιακά δικός της) να χρωματίζει καινούργιες περιοχές στο βίωμα της απώλειας και να αναδεικνύει έτσι αντιδημοφιλή συναισθήματα που ακόμα θεωρούνται ταμπού. Ο θυμός προς αυτόν που έφυγε (και όχι απλώς επειδή έφυγε -σνιφ σνιφ- αλλά για τα πεπραγμένα του), οι καθημερινές ανάγκες που δε συμβαδίζουν με το πένθος κι όμως υπάρχουν και είναι επιτακτικές (σεξ, φιλία, επαφή), τα εγωιστικά υπαρξιακά που η απώλεια φέρνει στην επιφάνεια, εξερευνώνται με “αιρετική” αναίδεια η οποία συγκρούεται με το βολικό κλισέ.

Πάνω απ’ όλα όμως, το Dead to Me, που ανανεώθηκε ήδη για δεύτερη σεζόν, προτάσσει ένα εναλλακτικό επιχείρημα στη σύγχρονη, πολιτικώς ορθή, αντίληψη περί διαχείρισης της απώλειας: Μπορεί να μη θέλω να προχωρήσω παρακάτω. Ό,τι κι αν χάθηκε, σύζυγος, έμβρυο ή ένας απλός έρωτας, μπορεί να μη θελήσω ποτέ να το ξεπεράσω. Ο χρόνος μου είναι δικός μου και μπορεί να μου είναι βολικότερο να τον σπαταλάω γκρινιάζοντας με πάθος από το να τον αξιοποιώ ψύχραιμος σε μια ζωή που δεν μου αρέσει. Ούτως ή άλλως, ακόμα κι αν μεταβολιστεί μία φορά, η απώλεια πάντα επιστρέφει.

Άρης Αλεξανδρής