,

Fleabag: Ζώντας ατελώς

Η σειρά που μπλέκει τις άβολες αλήθειες με χοντρές ψηφίδες χιούμορ

Fleabag: Όχι απλή σειρά, περίπου ψυχανάλυση

Όταν πρωτοξεκίνησα το Fleabag πρόπερσι, το διέκοψα απότομα στο δεύτερο επεισόδιο γιατί μου φάνηκε κάπως εξυπνακίστικο κι επιτηδευμένο. Ίσως γι’ αυτή την πρόωρη εντύπωση να φταίει και η σύγχρονη κουλτούρα του ίντερνετ που σε βομβαρδίζει με αστεία από παντού, διαρκώς και με το ζόρι, σε βαθμό κορεσμού και σιχασιάς. Όταν καταναλώνεις περισσότερη πλακίτσα απ’ όση σου είναι αναγκαία, ενδέχεται να αντιδράσεις απορριπτικά απέναντι στο απαιτητικό χιούμορ, έτσι κι εγώ άργησα να εκτιμήσω την ιδιοφυία της Phoebe Waller-Bridge, δημιουργού και πρωταγωνίστριας της σειράς. Τελικά, την εκτίμησα πριν λίγες μέρες.

Το Fleabag περιγράφει την ιστορία μίας ενοχλητικά κυνικής, αστείας και υπερσεξουαλικής γυναίκας στο Λονδίνο, που προσπαθεί να ισορροπήσει σε έναν κόσμο χωρίς αξιόπιστες σταθερές, γεμάτο ανθρώπους και εμπειρίες που ισοδυναμούν με τραύματα και παγίδες. Η ερωτική της ζωή, τα επαγγελματικά της, οι σεξουαλικές της νευρώσεις, η σχέση της με την αδερφή και τον πατέρα της, ο τρόπος που αντιμετωπίζει τον θάνατο και τους νεκρούς, όλα τους ανακατεύονται σε ένα ξεκαρδιστικό και σπαρακτικό μείγμα, που ανάλογα με τις αντοχές σου στα άβολα θεάματα μπορεί να σου ανοίξει τα μάτια σε μία μοντέρνα ψυχανάλυση πρωτοφανούς ειλικρίνειας ή να σου τα κλείσει και να σε ωθήσει σε κάτι πιο εύπεπτο κι εξωραϊσμένο.

Ο επίμονος τρόπος που η Fleabag εκθέτει τη libido της, τα ψυχοπαθολογικά μοτίβα, τα ηθικά ψεγάδια, τις προβληματικές σχέσεις της, τη νοσηρότητα της οικογένειας που από εστία θαλπωρής γίνεται ψυχροπολεμική θλίψη και ομερτά, έχει εκ πρώτης όψεως κάτι ναρκισσιστικό. Και μπορεί να σε κάνει να την αντιπαθήσεις ή έστω να νιώσεις αμήχανα. Η Fleabag μοιάζει με άτομο καθηλωμένο στη δυσλειτουργικότητα και ιδρυματοποιημένο, που εισπράττει ικανοποίηση και εύσημα υπεροχής περιγράφοντας ηδονικά την παρακμιακή διάσταση των πραγμάτων. Έτσι όπως πυροδοτεί και υποθάλπει την αυτοκαταστροφή της, απευθυνόμενη μάλιστα με ειρωνεία στο κοινό μέσα από την κάμερα, είναι σαν να λέει “Δείτε πόσο γαμάτη είμαι, σας δείχνω πόσο απελπιστικά μάταια είναι όλα, ενώ παραμένω τέρας αντοχής και ψυχραιμίας με ανεξάντλητη κωμική φλέβα!”. Μερικές φορές αναρωτιέσαι αν σε κοροϊδεύει.

Δεν είναι όμως έτσι. Κάτω από αλλεπάλληλες στρώσεις σαρκασμού και ωμότητας που σφυροκοπούν συμβάσεις και ταμπού (από το τι πραγματικά σκέφτεται όταν κάνει σεξ μέχρι την ντροπιαστική άποψη που έχουν γι’ αυτήν οι δικοί της άνθρωποι), η Fleabag αποκαλύπτεται ως ένας θαρραλέος οικουμενικός συμβολισμός: του ανθρώπου που δεν ξέρει τι του γίνεται. Δεν είναι η απίθανη τύπισσα που δεν την πιάνεις πουθενά και που έχει από ένα ικανό απόθεμα αφ’ υψηλού αδιαφορίας για κάθε τι που πάει άσχημα, αλλά ένας ακόμη έξυπνος άνθρωπος που η εξυπνάδα του δεν αρκεί για να τον προστατεύσει από την εγγενή φρίκη του να ζεις.

Και με την ύπουλη μέθοδο της ταύτισης μέσω αντιδημοφιλών θεμάτων που δεν συζητιούνται αλλά μόλις κάποιος τα θίξει, έχουν τη δύναμη να συσπειρώνουν, η Fleabag σε βάζει σε υποψίες πως στον συμβολισμό της αυτόν εμπίπτεις κι εσύ, ως μέρος της δύστυχης οικουμένης. Γιατί κι εσύ όπως όλοι τα έχεις σε μεγάλο βαθμό χαμένα. Το μόνο που λείπει για να το καταλάβεις είναι το ερέθισμα που θα γκρεμίσει σε ένα δευτερόλεπτο τη συγκρότησή σου. Είναι ενδιαφέρον πως το πραγματικό όνομα της ηρωίδας δεν ακούγεται σε κανένα επεισόδιο. Τη γνωρίζουμε και τη συνηθίζουμε ως Fleabag. Ίσως επειδή δεν είναι ηρωίδα, αλλά καθρεφτάκι.

Στο τέλος μίας κωμικής σκηνής που πρέπει κανείς να τη δει για να καταλάβει, πετιέται μία πολύ cheesy ατάκα με μία φαινομενικά γελοία αφορμή, που όμως για κάποιον λόγο ακούγεται συγκινητικά αποφθεγματική: Τα μολύβια έχουν από πίσω τους γόμα για κάποιον λόγο. Επειδή οι άνθρωποι κάνουν λάθη. To Fleabag είναι μία συλλογή από τέτοια λάθη και ούτε παριστάνει το σημαντικό έργο ούτε σε διδάσκει πώς πρέπει να τα διορθώσεις. Απλώς σου προτείνει μερικές ακροβασίες για να μάθεις να ζεις ατελώς, χωρίς να τρελαίνεσαι.


Άρης Αλεξανδρής