,

Το ελληνικό είδος ρατσισμού

Ποιο είναι το πραγματικό πρόβλημα των Ελληναράδων με τον Αντετοκούνμπο;

Γιάννης Αντετοκούνμπο και ρατσισμός

Στην Ελλάδα έχουμε εντυπωσιακό υπεραπόθεμα ρατσισμού, που δεν είναι απλώς ο τυπικός ρατσισμός της αντανακλαστικής άμυνας προς το ξένο και της έλλειψης εξοικείωσης με το διαφορετικό. Είναι όλα τα παραπάνω, αλλά ταυτόχρονα επιβαρυμένος με την εθνική παθογένεια της ψευδαίσθησης μεγαλείου. Μισούμε εύκολα ό,τι δεν αναγνωρίζουμε φαινοτυπικά ως δικό μας, επειδή ερμηνεύουμε την ετερότητα ως βολή εναντίον της υπεροχής μας, την οποία μας ταΐζουν από τα γεννοφάσκια μας ως το απόλυτο υπαρξιακό δόγμα. Ο «Άλλος» διαθέτει εξ ορισμού χαρακτηριστικά εχθρού, από τη στιγμή που ταυτοτικά δεν διαιωνίζει τη μυθολογία της αυταρέσκειάς μας.

Φυσικά, ο ρατσισμός, με οποιοδήποτε ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, στην πραγματικότητα προδίδει ακραία ανασφάλεια. Η γνήσια αυτοεκτίμηση σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο δεν οδηγεί στην υστερία και τις διωκτικές τάσεις εναντίον των άλλων, αλλά στην πρόοδο, που φυσικά δεν έχει χρόνο για τέτοια ποταπά σκηνικά. Στην περίπτωση της πλατιάς μάζας Ελλήνων, δηλαδή, που σκέφτεται και ενεργεί ρατσιστικά, η έπαρσή τους μπορούμε να πούμε ότι είναι σοκαριστικά κούφια. Η μεγάλη ιδέα για τον εαυτό τους δεν πείθει ούτε τους ίδιους -άλλωστε η καθημερινή εμπειρία διαψεύδει και την παραμικρή φαντασίωση περί εκλεκτού λαού- κι έτσι η υπερτροφική τους μικρότητα εκτονώνεται με μεγάλα λόγια, προσβολές και κακότητες.

Η υπόθεση του Αντετοκούνμπο είναι μία κλασική υπόθεση ρατσισμού, με μη κλασική κατάληξη. Ο Γιάννης Αντετοκούνμπο υπερέβη την ιστορική και κοινωνική αδικία, έσπασε τα ασφυκτικά όρια του μειονοτικού και εξελίχθηκε σε ένα υπερεπιτυχημένο άτομο διεθνούς ακτινοβολίας. Όμως η οδυνηρή σχέση του με την Ελλάδα δεν έχει να κάνει μόνο με τον ρατσισμό που υπέστη και που κατάφερε να ξεπεράσει. Η επιτυχία του δεν έγκειται μόνο στην κατάρριψη των στερεοτύπων για την καταγωγή, το χρώμα και την κοινωνική του τάξη. Το στοιχείο που κάνει την επιτυχία του Αντετοκούνμπο τόσο ατυπική -και γι’ αυτό ενοχλητική- είναι ότι αυτή συνέβη με έναν εκκωφαντικό, αδιανόητο τρόπο, που ο μέσος Έλληνας όχι απλά φθονεί, αλλά κατά βάθος βρίσκει και επιλήψιμο εφόσον δεν συνδέεται κάπως με τον ίδιο και τη φαντασιακή του δόξα. Στα μάτια του Έλληνα ρατσιστή, λοιπόν, έχει σφάλει διπλά. Πρώτον, επειδή δεν του μοιάζει, κι επειδή δεν του μοιάζει τον προσβάλλει. Δεν καθρεφτίζει την αυτοερωτική του ψύχωση κι αυτό του προκαλεί απελπισία. Δεύτερον, επειδή ο Γιάννης δεν τον έχει ανάγκη. Ανατρέποντας τη δυναμική της υποτίμησης σε μία υπεράνθρωπη κλίμακα, ο Αντετοκούνμπο απέδειξε ποιος πλεονεκτεί και ποιος μειονεκτεί με όρους απτούς και αντικειμενικούς, μακριά από σωβινιστικές αυταπάτες και μικροαστικά κριτήρια. Στην πραγματική ζωή, η καταξίωση δεν έρχεται από κληρονομημένες αντιλήψεις περί εαυτού κι από συγκρίσεις μεταξύ μετριοτήτων, αλλά μέσα από το ταλέντο, τη δουλειά και τα επιτεύγματά τους.

Η ιστορία του Γιάννη είναι ένα παραμυθικό δίδαγμα της πρακτικής ήττας του ρατσισμού, αλλά και ένα απροσδόκητο ξεβράκωμα της ζήλιας και της κακομοιριάς που ενδημούν στην ελληνική κοινωνία ανεξάρτητα από τον ρατσισμό. Το υπέρμετρο εθνικό καμάρι και οι φασίζοντες ρεμβασμοί αιματολογικής καθαρότητας, εκτός από παραλογισμό, αποτελούν και μία δικαιολογία καθήλωσης. Ένα πολύ βολικό τροπάριο που παρατίθεται αυτοματοποιημένα σε όσους περιμένουν να κάνουμε κάτι με τη ζωή μας, κι εμείς, ακινητοποιημένοι στο τέλμα της τεμπελιάς και της ανικανότητας, δεν ξέρουμε τι να τους απαντήσουμε. Επειδή δεν έχουμε κάτι να τους απαντήσουμε. Κάπως σαν τον μαθητή που καλύπτει την αδιαβασιά με τη δικαιολογία ότι είχαν καλεσμένους στο σπίτι. Μόνο που οι Έλληνες στο σπίτι τους φιλοξενούν κυρίως την ασήκωτη και στρεβλή παρελθοντολογία τους, ως νομιμοποίηση της αδράνειας του παρόντος.

Ασφαλώς, δεν είναι όλοι οι Έλληνες σαν τους θλιβερούς τύπους που έσπευσαν τις τελευταίες μέρες να ψέξουν τον Γιάννη Αντετοκούνμπο επειδή διατύπωσε το αληθές και προφανές σχετικά με τον ρατσισμό στην Ελλάδα (επιβεβαιώνοντάς τον εμμέσως πλην πανηγυρικώς). Είναι όμως τόσο πολλοί που καθιστούν απαραίτητο να επισημάνουμε ότι δεν είναι όλοι. Κι αν το καλοσκεφτεί κανείς, αυτό συνοψίζει ωραιότατα το πρόβλημα.


Άρης Αλεξανδρής

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%