,

I’m Thinking of Ending Things: καταπίνοντας ανθρώπους

Σπόροι αμφιβολίας για την αυθεντικότητα και την ουσία της ζωής

I'm thinking of ending things

Είναι πάντα δύσκολο να καταλάβεις τι θέλει να σου πει ένα έργο σαν το I’m Thinking of Ending Things του Charlie Kaufman, που λειτουργεί ως περίπλοκο κράμα αναφορών σε άλλες ταινίες, φιλοσοφικά ρεύματα, ψυχολογία και διαχρονικά/επίκαιρα κοινωνικά φαινόμενα. Θέλει να παρακολουθήσεις την πλοκή του; Θέλει να συνδέσεις άσχετες τελείες; Θέλει να το δεις διαισθητικά; Θέλει να κάνει επίδειξη; Στο τέλος, μπορεί και να μη θέλει τίποτα, πάντως.

Στο I’m Thinking of Ending Things, μία κοπέλα (Jessie Buckley) βρίσκεται στο αυτοκίνητο με τον έξι εβδομάδων φίλο της, Jake (Jesse Plemons), και μαζί πηγαίνουν στο πατρικό του σπίτι για να γνωρίσει τους γονείς του. Στον δρόμο, εν μέσω ενός ποιητικοφιλοσοφικού οίστρου, η κοπέλα της οποίας το όνομα δεν μαθαίνουμε ποτέ με σιγουριά, σκέφτεται έντονα να λήξει τη σχέση της. Ο Jake δεν δείχνει να γνωρίζει κάτι, αλλά οι άβολοι διάλογοι του ζευγαριού μαρτυρούν εμμέσως μία αναντίρρητη διάσταση. Κάτι σίγουρα δεν πάει καλά.

Όταν πια φτάνουν στο σπίτι, ένας τρομακτικός ιστός σουρεαλισμού αρχίζει να υφαίνεται γύρω από την ιστορία, εγκλωβίζοντάς τη σε μία κατάσταση δημιουργικού παραλογισμού. Οι αλλόκοτοι γονείς του αγοριού γερνάνε και να ξανανιώνουν από τη μία σκηνή στην άλλη, οι χαρακτήρες των ηρώων ακροβατούν μεταξύ αψυχολόγητων αντιφάσεων, το περιβάλλον μοιάζει να επανεφευρίσκεται διαρκώς, ενώ οι πρωταγωνιστές βυθίζονται σταδιακά σε μία δίνη γενικής και ειδικής σύγχυσης. Αυτό που αρχίζει ως μία κανονική αφήγηση, καταλήγει σε έναν γρίφο που δεν είσαι σίγουρος αν η ανάλυσή του είναι η καλύτερη μέθοδος για τη λύση του.

Σαν απολαυστική παράθεση απανωτών ονείρων, με το ρεαλιστικό κομμάτι του να μπλέκεται αδιάκριτα στο ακατανόητο και φανταστικό, το I’m Thinking of Ending Things είναι στην ουσία ένας εκτεταμένος συμβολισμός, μία αλληγορία για τις ανθρώπινες ταυτότητες και τον αναπόδραστο τρόπο που αυτές μεταλλάσσονται. Οι άνθρωποι υιοθετούν ρόλους με τόση ευκολία, αλλάζουν δέρματα και ζουν πολλαπλές ζωές με τόση οργανική φυσικότητα, που δεν αντιλαμβάνονται ούτε οι ίδιοι ότι προδίδουν τον εαυτό τους. Οι εναλλαγές όμως από τη μία κατάσταση στην άλλη, αυτό το αεικίνητο υπαρξιακό παλίμψηστο, θέτουν υπό αμφισβήτηση την ίδια την έννοια του εαυτού. Αφού μεταβαλλόμαστε τόσο ριζικά, ηθελημένα και αθέλητα, πώς είμαστε σίγουροι ότι υπάρχουμε; Προσλαμβάνουμε τον εαυτό μας ως αυτοτελή ύπαρξη, όμως η πραγματικότητα δείχνει ότι είμαστε ρευστή ύλη που παίρνει το σχήμα του περιβάλλοντός της.

Πιο συγκεκριμένα όμως, το I’m Thinking of Ending Things εστιάζει στο πώς «καταπίνουμε» ο ένας τον άλλο. Από συνήθεια, πόθο, κοινωνικό καταναγκασμό ή και κατά λάθος, οι άνθρωποι καταπίνουν και καταπίνονται, συνδέονται με τους άλλους ανθρώπους και τις καταστάσεις τους αξεδιάλυτα, ώστε καταλήγουν να χάνονται σε έναν χυλό συνάφειας. Η πρωταγωνίστρια δεν έχει συγκεκριμένο όνομα ούτε ιδιότητα, επειδή έχει χάσει την ικανότητα του αυτοπροσδιορισμού. Ο εαυτός της έχει καταργηθεί, έχει ξεχάσει ποια είναι, η μόλις έξι εβδομάδων σχέση της την έχει μετατρέψει σε προβολή των βλέψεων του συντρόφου της. Είναι πια μία παραμετροποιήσιμη πιθανότητα. Βρίσκει στο υπνοδωμάτιο του αγοριού της μία φωτογραφία από την παιδική του ηλικία, αλλά η φωτογραφία απεικονίζει την ίδια. Επειδή, με έναν εντελώς ανεξέλεγκτο τρόπο, έχουν γίνει ένα άτομο.

Οι γονείς του Jake συμπεριφέρονται αλλοπρόσαλλα, βιώνουν μία συνεχή χρονική παλινδρόμηση και η επαφή τους με το περιβάλλον μοιάζει είτε ελλειμματική είτε υπερβολική. Είναι επειδή κι αυτοί έχουν απορροφηθεί, ο ένας από τον άλλο, από τη ζωή τους, αλλά και από τον γιο τους, ο οποίος φαίνεται ότι αποτελεί πια τον όρο της ύπαρξής τους. Όταν, άλλωστε, έφτασε στο πατρικό του με τη Lucy ή Louisa ή Lucia ή Ames, οι γονείς του άργησαν ανεξήγητα πολύ να εμφανιστούν – λες και η παρουσία του είναι αυτή που ενεργοποιεί τη δική τους. Σαν να υπάρχουν μόνο με την άδειά του.

Ο Jake, παρ’ όλες τις υποθετικές του εκδοχές (ίσως είναι και ο επιστάτης του λυκείου, ίσως να είναι και η κοπέλα του), δίνει την εντύπωση πως είναι ο πιο αληθινός χαρακτήρας, γιατί είναι ο μόνος με εξουσία. Ο μόνος χαρακτήρας που δρα αυτοβούλως και καθορίζει τις εξελίξεις. Οδηγεί το αυτοκίνητο, επιβάλλεται στη συζήτηση, αποφασίζει πόσο θα μείνουν στο σπίτι, σταματάει το αυτοκίνητο δύο φορές στην επιστροφή, παρασέρνει την κοπέλα του στο Λύκειο με το έτσι θέλω. Όμως και ο ίδιος αποδεικνύεται βαθιά προβληματικός, ένα σακί γεμάτο φιλοδοξίες και συναισθήματα, του οποίου η ουσιαστική κενότητα επιβεβαιώνεται με έναν σατιρικά γκροτέσκο τρόπο στο φινάλε, από το Νόμπελ του τίποτα και το καρτουνίστικα γερασμένο κοινό που τον επευφημεί.

Στο I’m Thinking of Ending Things, ο ιδεασμός του τέλους είναι μία συναισθηματική και πνευματική κατάσταση που υπερβαίνει τα ερωτικά θέματα από τα οποία ξεκινά, για να καταλάβει σιγά σιγά όλο το φάσμα της ύπαρξης. Σε έναν κόσμο όπου τίποτα δεν βγάζει νόημα, ίσως το τέλος να είναι η μόνη προοπτική που αξίζει να διερευνήσει κανείς.


Άρης Αλεξανδρής

What do you think?

12 points
Upvote Downvote

Total votes: 16

Upvotes: 14

Upvotes percentage: 87.500000%

Downvotes: 2

Downvotes percentage: 12.500000%