,

HOLY BOOKERY #2

Γιουρσενάρ, Ουελμπέκ, Ναμπόκοφ και άλλοι

HOLY BOOKERY #2

Χαιρετώ τις άδειες γωνίες του σπιτιού σας. Να μερικά βιβλία για να τις γεμίσετε (αφού τα διαβάσετε ή μέχρι τότε):

Αδριανού Απομνημονεύματα – Μαργκερίτ Γιουρσενάρ
Χατζηνικολή

Αν υποθέσουμε ότι στόχος ενός πραγματικού συγγραφέα είναι να βγει από τον εαυτό του και να “ερμηνεύσει” έναν ή περισσότερους ρόλους γραπτώς, η Γιουρσενάρ το πετυχαίνει με έναν αδιανόητα πειστικό, άνετο και απαλό τρόπο. Διαβάζοντας τα απομνημονεύματα του Αδριανού δεν διαβάζεις τη συγγραφέα, αλλά ένα υπερβατικό πνεύμα. Ανασυνθέτοντας την προσωπικότητα του αυτοκράτορα Αδριανού, η συγγραφέας φιλοτεχνεί μία φανταστική αυτοβιογραφία του και παραδίδει κάτι σαν βιωματική σπουδή στην ανθρώπινη κατάσταση. Η ιστορία συμπλέκεται με τη μυθοπλασία και τη φιλοσοφία, κι εμείς παρακολουθούμε τον Αδριανό να αφηγείται τη ζωή του καθώς οδεύει προς τον θάνατο, ενθυμούμενος τις νίκες και τις ήττες του. Υπάρχει μία μεταφυσική ομορφιά σ’ αυτό το βιβλίο, η δύναμη του αποτυπώματος που γυαλίζει ενώ ξέρει πως θα ξεθωριάσει.

Το Παρελθόν – Τέσα Χάντλεϊ
Gutenberg

Ένα παράδειγμα προς αποφυγή, και από συγγραφικής πλευράς και από αναγνωστικής. Στερεοτυπικοί χαρακτήρες, αφόρητα κλισέ στη σύλληψη της ιστορίας και στην πλοκή της, έλλειψη βάθους και ουσίας, κουραστική πολυλογία. Η καλλιέπεια δεν σημαίνει καλή γραφή και ο συναισθηματισμός δεν συνεπάγεται αυθεντικό συναίσθημα. Διαβάζοντας Το Παρελθόν είναι σαν να διαβάζεις αβαρή first world problems (κατά το πλείστον) που περνιούνται για σημαντικά σε έναν κόσμο που δεν έχει σχέση με τον αληθινό. Ένα σενάριο μέτριας σειράς του BBC, γραμμένο από ρομαντική φιλόλογο που δεν βγαίνει ποτέ από το σπίτι της. Έπρεπε, βέβαια, να με έχει προϊδεάσει επαρκώς το concept “τέσσερα αδέρφια αποφασίζουν να κάνουν διακοπές μαζί στο οικογενειακό τους σπίτι στην αγγλική επαρχία, λίγο πριν το πουλήσουν”, μία ιδέα που μέχρι κι ο Χριστόφορος Παπακαλιάτης έχει ξεπεράσει πια. 

Σεροτονίνη – Μισέλ Ουελμπέκ
Εστία

Ακόμη κι αν θεωρείται γενικώς απωθητικό το μοτίβο του κυνικού μεσήλικα, που απορρίπτει τις νόρμες και τα προτάγματα της σύγχρονης ζωής για να αγκαλιάσει την παρακμή του κόσμου και να κολυμπήσει στα βορβορώδη της νερά, ο μεγαλειώδης τρόπος που ο Ουελμπέκ τού δίνει ζωή έχει κάτι άβολα οικείο και εμπνέει τη συνενοχή. Ο Ουελμπέκ μιλάει για την πτώχευση των προσωπικών οραμάτων ευτυχίας, για τον κατακερματισμό των κοινωνιών, για τη σαπίλα που κάνει πάρτι πίσω από κλειστές πόρτες, για το τέρας κάτω από το δέρμα μας, και το κάνει με τέτοια ειλικρίνεια ώστε καταφέρνει να σε αφορά, είτε σου αρέσει είτε όχι. Η Σεροτονίνη είναι μία λοξή προσέγγιση της ευτυχίας ή, εναλλακτικά, μία ευθεία προσέγγιση της έλλειψής της. Με τις υπερβολές και με τις εμμονές του, αυτό το βιβλίο είναι στην ουσία του μία επώδυνη απεικόνιση του μοντέρνου ανθρώπου, χωρίς τα κομψά φτιασίδια της πολιτικής ορθότητας.

White – Μπρετ Ίστον Έλις
Picador

Μιλώντας για πολιτική ορθότητα, εύλογα φτάνουμε στο αιρετικό White που τόσο κράξιμο έφαγε όταν κυκλοφόρησε πριν δύο χρόνια. Ως αγανακτισμένος εκπρόσωπος της generation x, ο Μπρετ Ίστον Έλις τα βάζει με όλα όσα πιστεύει ότι έχουν μετατρέψει τον μοντέρνο κόσμο σε ένα αφόρητο μέρος ευάλωτων συναισθημάτων, λογοκριτικών τάσεων και διαδικτυακής εχθροπάθειας. Παρ’ ότι σε σημεία θυμίζει υστερικό θείο σε συγκαλυμμένη σταυροφορία εναντίον του γήρατός του, επισημαίνει με ευστοχία μερικές από τις πιο ενοχλητικές παθογένειες στην κουλτούρα της γενιάς του ίντερνετ. Τα αποστειρωμένα δόγματα, όσο καλές προθέσεις κι αν ισχυρίζονται πως έχουν, οδηγούν σε ανελεύθερες και ξενέρωτες πραγματικότητες. Η προστασία την οποία υπόσχεται το κλείσιμο των δυσάρεστων στομάτων, ίσως τελικά να μη θωρακίζει από τον κίνδυνο μόνο, αλλά κι από τις θετικές παρενέργειές του, όπως είναι η εμπειρία ή ακόμα και η ίδια η ζωή. Είτε συμφωνείς με τον Μπρετ, είτε τον βρίσκεις υπερβολικό, είτε και τα δύο, το White είναι αμείωτα ενδιαφέρον και απολαυστικό, έστω ως υποκειμενική καταγραφή μίας αντικειμενικής κατάστασης.

Lolita – Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ
Penguin

Είναι πάντα αμήχανος ο τρόπος προσέγγισης ενός έργου σαν τη Λολίτα, λόγω της διάχυτης φόρτισης που προκαλεί η αμφιλεγόμενη φύση του. Είτε κανείς βρίσκει αηδιαστική είτε σπουδαία την εξιστόρηση της ερωτικής σχέσης ενός μεσήλικα με μία 12χρονη, η Lolita αξίζει να διαβαστεί για δύο λόγους (και το ότι θεωρείται κλασικό ανάγνωσμα δεν είναι ένας από αυτούς): Ο πρώτος λόγος είναι ότι διδάσκει με αψεγάδιαστο τρόπο την αρετή της λογοτεχνικής εξιστόρησης. Εξήντα και πλέον χρόνια μετά την έκδοσή του, το βιβλίο διαβάζεται ως μία μοντέρνα αφήγηση, με αριστοτεχνικά κατασκευασμένες εικόνες και μία πλοκή διαρθρωμένη τόσο φυσικά και προσεγμένα, που φυτεύεται μέσα σου και νιώθεις σαν να γεννήθηκες γνωρίζοντάς την. Ο δεύτερος είναι ότι η θεματική και ο τρόπος ανάπτυξής της ενημερώνουν σχετικά με την (τόσο επίκαιρη) έννοια του περίφημου grooming. Η αποπλάνηση είναι μια σταδιακή, διαβρωτική διαδικασία. Δεν αποκαλύπτεται από την αρχή, αντίθετα χτίζει αργά αργά το οικοδόμημα της κακοποίησης, του οποίου οι συνέπειες μπορεί να γίνουν αντιληπτές όταν είναι ήδη πολύ αργά. Η συγκυρία δεν θα μπορούσε να είναι πιο κατάλληλη για μία επίσκεψη στο σύμπαν του Nabokov.

Patrimony – Φίλιπ Ροθ
Penguin

Κανονικά, εδώ δεν θα έπρεπε να υπάρχει κείμενο, γιατί καμία περιγραφή δεν μπορεί να πλησιάσει το λογοτεχνικό και φιλοσοφικό βάθος που φτάνει η σοφή, λυτρωτικά διαυγής γραφή του Ροθ. Μόνο από την Τζόαν Ντίντιον έχω ξαναδεί τόσο νηφάλια καταγραφή του οικογενειακού βιώματος και της υπαρξιακής αποδόμησης που φέρνει η κοντινή απώλεια, σε εντελώς διαφορετικό ύφος, ωστόσο. Ο Φίλιπ Ροθ μιλάει για τον πατέρα του και την πορεία του προς τον θάνατο, με έναν τρόπο που συνδυάζει την αποστασιοποίηση με τη συναισθηματική φόρτιση. Κι αυτό γίνεται με μία αξιοπρέπεια που σε κάνει να σταματάς την ανάγνωση για να τη θαυμάσεις. Την ίδια ώρα, καταφέρνει να φτάσει πολύ κοντά σ’ εκείνο που μένει όταν κάποιος (σημαντικός) φεύγει, και εντοπίζει σε αυτό κάτι τόσο αντιποιητικά ποιητικό, που δεν μπορεί παρά να είναι *η* αλήθεια.

What do you think?

0 points
Upvote Downvote

Total votes: 0

Upvotes: 0

Upvotes percentage: 0.000000%

Downvotes: 0

Downvotes percentage: 0.000000%